James Bond Nederland

De boekhouders van Bond (deel 2)

In deze serie kijk ik naar de financiën van de Bond-machine. Waarom is het anno 2019 hoog tijd voor radicale, onder Bond puristen nu nog ondenkbare, veranderingen in de bedrijfsvoering van de oudste blockbuster-franchise? Vandaag deel 2.

Lees hier deel 1

Andere financiële indicatoren

We eindigden deel 1 met de Return On Investment (ROI) van verschillende films en de James Bond-films: de kosten voor het maken en in de bioscopen brengen van de films. Natuurlijk dienen ook andere factoren in ogenschouw genomen te worden. Denk daarbij aan de complexe juridische opbouw van het merk James Bond -sinds alle herstructureringen binnen MGM heeft het bedrijf geen distributie/marketing-tak meer en moet er altijd een derde partij ingeschakeld worden- en meer negatieve indicatoren komen dan bovendrijven. Zo heeft de vorige distributeur en marketing investeerder Sony Pictures erg weinig winstaandeel kunnen bijschrijven op z’n bankrekening. De Bond producers Barbara Broccoli en Michael G. Wilson zijn niet over één nacht ijs gegaan met onderhandelingen in het Danjaq kantoor in Santa Monica: Sony zou per film hooguit 25% van de winst krijgen van elke gemaakte Bond-film, terwijl ze wel moesten instaan voor ongeveer de helft van alle investeringen (met name distributie en marketing). Dat is dus $880 miljoen – $500 miljoen (productie, marketing en distributie): vier (25% voor Sony) = $ 95 miljoen winst voor Sony (!!)*.

Het is te begrijpen dat opvolger Universal Pictures veel stevigere voorwaarden op de onderhandelingstafel heeft gelegd. Zo is er tussen enerzijds Universal en anderzijds MGM/EON Productions geen distributie- en marketingdeal voor meerdere Bond-films afgesloten. Universal houdt het vooralsnog bij één Bond-film, en geef ze eens geen ongelijk. Men ziet al wat van deze voorzichtigheid terug in de promotie van de 25e Bond-film, No Time To Die. Zo gaat deze vooralsnog nog niet hand in hand met de promotie van de Fast & Furious-franchise (er is vooralsnog geen teaser trailer voor No Time To Die als tie-in met Hobbs & Shaw verschenen, iets dat in 2015 wel het geval was met SPECTRE; een teaser verscheen al 8 maanden voorafgaande aan de première van SPECTRE). Ook het recente nieuws dat Megan Ellison’s Annapurna Pictures waarschijnlijk een nieuwe kapitaalinjectie van miljardairspapa Larry Ellison nodig heeft, of erger, alsnog faillissement moet aanvragen, zal bij Universal Pictures voor extra voorzichtigheid zorgen (Annapurna doet samen met MGM de marketing en distributie in Noord-Amerika van de komende Bond-film middels de joint venture United Artists Releasing **).

Bond als status-merk en sponsor-machine

Tegen al deze financiële argumenten kan men inbrengen dat de Bond franchise bovenal een status-merk is waar veel andere blue chip-bedrijven mee geassocieerd willen worden. Voor Sony straalde de associatie met het merk Bond natuurlijk uit op andere door Sony geproduceerde films (trailer tie-in’s bijvoorbeeld). Maar het zijn uiteindelijk de lucratieve sponsorcontracten *** met Heineken, Gillette, Red Bull Racing, Aston Martin, de Olympische Spelen, Orlebar Brown, Omega Horloges, Bollinger en Tom Ford die buiten de Bond-films om veel extra geld in het laatje brengen. 

Los van alle marketing-, distributie- en productiekosten die gemoeid zijn met een Bond-film, zijn deze sponsoropbrengsten per film gemiddeld genomen zo’n $208 miljoen. Een belangrijke extra bijkomstigheid dus, die vooral terug te herleiden is naar al die decennia van naamsbekendheid die de Bond-franchise heeft weten op te bouwen. 

Maar ook aan deze relatief bestendige inkomstenbron kleven haken en ogen. Zo weet Marvel inmiddels ook goed om te gaan met sponsorcontracten. Merken als Audi, Sony, Coca-Cola en Lego zijn inmiddels vaste leveranciers voor Marvel. Maar het filmproductiebedrijf doet daar nog een schepje bovenop. Andermaal wordt rekening gehouden met de, vooral jonge, fans. In de voorwaarden van de afgesloten sponsorcontracten mogen de producten in de films dan ook nooit wrevel opwekken bij de fans, iets dat bijvoorbeeld nog weleens gebeurt als 007 weer eens ons eigen Nederlandse pils ligt te drinken.

Sponsorcontracten alleen kunnen de Bond-franchise niet helpen. Er is áltijd een film voor nodig. Of, in het Hollywood van nu, het liefst meerdere films per gegeven periode. Hoe minder Bond-films er verschijnen –momenteel eens per vier jaar– hoe minder jongelui anno nu in de bioscoop blootgesteld worden aan het merk Bond. Dat kan als gevolg hebben dat geheim agent 007 in het collectieve popcultuur-geheugen langzaamaan wat aan het verdwijnen is. Met die wetenschap kunnen de befaamde Bond-sponsorcontracten op de lange termijn minder lucratief worden.

Daar komt nog bij dat in het geval van de Bond-franchise de opbrengsten van deze sponsordeals niet rechtstreeks naar de filmbedrijven gaan die instaan voor globale marketing- en distributie. In het geval van Bond kan Universal Pictures dus nu al fluiten naar al dat moois wat Omega en Heineken te bieden hebben. Deze opbrengsten belanden namelijk veelal rechtstreeks in de kas van EON Productions Ltd., de eigenlijk productiemaatschappij. De opbrengsten van Marvel-sponsorcontracten belanden wél rechtstreeks in het laatje van Marvel Entertainment, en dus Disney. 


* bron: The Observer: Is the James Bond Franchise Actually a Moneymaker? (21 januari 2019)
** bron: Deadline: Annapurna Bailout By Larry Ellison Likely As Chapter 11 Looms For Megan Ellison’s Oscar-Winning Studio (7 august 2019)
**** bron: Reuters: New Bond “Spectre” is money spinner for sponsors too (28 oktober 2015)

De Boekhouders van Bond (Deel 1)
De Boekhouders van Bond (Deel 3)

Gert Waterink

Gert Waterink

Gert is gastredacteur bij James Bond Nederland. Hij werd al op vroege leeftijd geprikkeld door het intense schatergelach van zijn vader bij het zien van een James Bond film. Rond z’n 10e zag hij zijn eerste Bond-film op TV, “You Only Live Twice”. Toen nog uitgezonden bij de AVRO op Nederland 1. De rage was begonnen. Zijn favoriete film is “On Her Majesty’s Secret Service”, maar in het Daniel Craig tijdperk weet hij niet welke film nou beter is: “Casino Royale” of “Skyfall”. Gert woont en werkt nu in Barcelona, heeft als andere grote passie (film)muziek en verzamelt veel boeken over films...en James Bond.

5 reacties

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  • Vanwaar de noodzakelijke ‘veranderingen in de bedrijfsvoering’ als EON het budget grotendeels van haar sponsoren krijgt (en EON de andere Hollywood partijen daarover achteraf dus niets terug hoeft te betalen).
    Dat de distributeurs ontevreden zijn met hun beperkte rol begrijp ik, maar dat is toch niet het probleem van EON?

    En waar is het wachten elke keer op? Op het binnenhalen van dat sponsorgeld of totdat MGM of Sony etc. zich in hun ondergeschikte rol schikken?

    Vraag is wel of de sponsoren bereid zijn om elke twee jaar dat sponsor/productiegeld op tafel te leggen. Zelf denk ik dat een Bond film om de twee jaar ook iets te veel van het goede is.

    Vanaf 1962 gerekend zijn de films om de 2.3 jaar uitgebracht. Alleen de laatste tijd zit de klad erin. Ook de productiebudgetten zijn tamelijk extreem geworden in diezelfde periode. Dat laatste lijkt overigens niet echt een probleem omdat het sponsor/productiegeld immers niet terugbetaald hoeft te worden.

  • Hoi Gerard. Hier Gert. Ik denk dat je de sponsor-tak los moet zien van de directe kosten en investeringen die in een Bond-film gedaan worden. De eerste spekt voornamelijk de kas van EON en zusterbedrijf Danjaq. De opbrengsten van sponsoring zijn dus voornamelijk gratis marketing voor een nieuwe Bond-film (vaak aangehaald als dé reden dat men zich geen zorgen hoeft te maken over de staat van de Bond-film-franchise). Maar an sich hebben ze niets van doen met de directe filminvesteringen. Voor deze kosten staan vooral co-eigenaar MGM in -productiekosten- en de noodzakelijke filmmaatschappijen Universal Pictures en United Artists Releasing -directe marketing-, promotie- en distributiekosten-. In wezen is het dus heel simpel: EON Productions kan alles doen en laten op creatief vlak, maar blijft voor de échte kapitaal-injecties altijd afhankelijk van MGM en een filmdistributeur (voor NTTD grotendeels Universal). Dit zorgt er mede voor dat de Bond-franchise vooral in financieel opzicht lang niet zo solide is geolied als concurrende blockbuster-franchises. Voor EON is dat zeer zeker geen probleem. Zij kunnen doen en laten wat ze willen. Maar dat is voornamelijk ‘nee’ zeggen op bepaalde momenten inzake Bond: dus ‘nee’, nu ff geen Bond omdat Daniel dat niet wil, of ‘nee’, we willen eerst enkele andere films doen, of ‘nee’ niet zo’n radicaal script Danny. Echter, als het voor Bond aan moet komen op een ‘ja’, dán moet EON zich afhankelijk opstellen van andere partners. Immers zonder een distributiepartner komt er geen nieuwe Bond-film. ‘Ja’ we willen produceren! Zal allemaal wel EON, maar wij distributiepartner Universal willen een stevig aandeel van de winst! En wij van MGM komen met de zak met geld hè, en dat vertaalt zich niet altijd in uitermate ROI-verstandige films hoor!

    En al deze complexiteiten zorgen ervoor dat er gewoon (te) weinig nieuw vers kwalitatief hoogstaand Bond-filmmateriaal in de bioscoop verschijnt. En dat brengt risico’s met zich mee voor de lange termijn. In het bijzonder nu concurrerende blockbuster-franchises zoveel meer in collectieve filmgeheugentjes gegrift worden. De relevantie van de Bond-franchise kan zo met inachtname van de lange termijn minder worden. En ja, voor EON maakt dit allemaal niet zoveel uit. Maar voor het filmkarakter Bond wel natuurlijk.

    Later deze week volgt deel 3 Gerard ;-). Lees de drie delen dan nog een keertje in z’n geheel achter elkaar. Groetjes Gert.

  • Hoi Gert. Welk bewijs is er voor het idee dat sponsor en productiebudget los van elkaar staan?
    MGM is 50 procent eigenaar van Bond. Als MGM slim is dan eisen ze dat dat geld in de film gestoken wordt. Tja, wat is er in het verleden afgesproken over dat sponsorgeld!?

    De opbrengst aan de kassa voor Bond is er niet minder op geworden het laatste anderhalf decennium. Of de relevantie van de Bond-franchise minder wordt valt dus nog te bezien. Meer opbrengst betekent grofweg toch meer bezoekers, denk ik. In mijn tiener-omgeving staat Bond gelukkig nog steeds op het bioscooplijstje.

    Bond is geen fantasie of horror. Daarmee wordt het grote geld verdient tegenwoordig. Maar de wereld is idioter dan we ooit voor mogelijk hielden. Het mag met Bond dus wel weer iets fantasierijker wat de scripts aangaat. Ik verbaas me over de summiere decortjes die ze tegenwoordig optrekken terwijl het productiebudget een kwart miljard (!!) is. In dat opzicht moet de bezem wel door de EON organisatie. 

    Maar verder begrijp ik uit je mooie verhaal (je onderbouwt niet alles) dat EON duidelijk de winnaar is! Bond komt er wat minder van af en voor de Hollywood-partners is het sappelen.

    En je wilt Bond vaker op het witte doek. De laatste jaren zit dat wat tegen. Dat klopt. Maar over 58 jaar bezien hebben ze Bond om de 2.3 jaar uitgebracht. Uiteraard is EON voorzichtig met het format. Overkill is dodelijk voor hun organisatie. Terwijl Disney en Sony gewoon wat anders uitbrengen als er niemand meer naar hun franchise-serie komt kijken, gaat de kachel bij EON daarentegen definitief uit. Zoals je al zegt, EON vindt de gang van zaken wellicht nog niet zo beroerd. En malle Boyle is immers verantwoordelijk voor de vertraging deze keer.

    Vergeet de mov(i)e die Apple mogelijk gaat maken niet in deel 3 op te nemen…

  • Ik vraag me af of we ons niet vergissen in die sponsorbijdragen. Het gaat daarbij blijkbaar niet om contracten die letterlijk veel geld in het laatje brengen voor EON.

    Broccoli antwoord op een tweetal vragen hieromtrent het volgende:

    How much money do you make with merchandising, product placement and all that?
    Broccoli: Product placement is usually about getting the products we need for the film. For example with Aston Martin: they built the car we needed… Great costs to them.

    How much do other companies pay – for example watch-maker Omega?
    Broccoli: It is very rare that we ever get money. Usually it’s about either the product – like the Aston Martin. Or a big marketing spend which is ever important with a film of this size…

    Bron:
    https://www.handelsblatt.com/today/spectres-gadgets-the-james-bond-marketing-machine/23506846.html?ticket=ST-2598064-PxUbabFLvhbFP1MyMfue-ap2

    • Het is zeldzaam dat Barbara Broccoli en Michael Wilson het achterste van hun tong laten zien. Vooral voor wat betreft de centen. Sterker nog, Barbara staat erom bekend dat ze het één zegt tegen de pers, en het ander doet in de realiteit. De SonyLeaks geven je wat dat betreft een goed beeld hoe dat reilen en zeilen werkt. Ik heb dat stuk van Handelsblatt gelezen, maar ik baseer me liever op andere betrouwbare bronnen. Overigens kun je ook Heineken zelf vragen. Voor het gebruik van het Bond-merk moet Heineken geen lichtzinnige bedragen neerleggen. Dát is de sterkte (en zwakte) van de sponsoring van Bond: JIJ mag ‘gratis’ in onze films aantreden (leuke marketing voor jullie), maar dan moet je eerst EON/Danjaq dit bedrag neerleggen voor het gebruik van óns merk in júllie marketing-campagnes. Overigens mag je mij ook mailen als je graag gedetailleerder dit wilt bespreken 🙂. Ik stel voor dat je eerst nog even het aankomende deel 3 leest. Groetjes Gert